Mấy hôm gần đây cả thị xã bàng hoàng xôn xao trước thông tin một học sinh lớp 12 bị đâm chết vì can không cho bọn côn đồ đánh bạn mình. Người lớn-những người có trách nhiệm giáo dục lớp trẻ một lần nữa giật mình. Nhìn hình ảnh mẹ nạn nhân mắc bạo bệnh không tiền thuốc thang đã không còn đủ sức khóc thương đứa con thơ ngoan hiền vĩnh viễn ra đi khi tương lai còn sáng lạn phía trước khiến xóm giềng, thầy cô, bạn bè nạn nhân không khỏi xót xa. Vừa giận kẻ côn đồ vô lương tâm, vừa chạnh lòng khi những chuyện đau lòng như thế ngày càng diễn ra nhiều ở những nơi tưởng chừng vô hại, nơi mà chỉ có tri thức mới là quyền lực cao nhất, nơi mà con người đến để học cách làm người: trường học!

Trong các hội nghị của người lớn, vấn đề bạo lực học đường, trẻ hóa tội phạm tuổi vị thành niên…thường xuyên được đặt lên bàn nghị sự. Nhưng các giải pháp được thực hiện dường như chưa làm cho vấn đề này có chiều hướng giảm đi. Bác Hồ đã từng nói:

“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn,

phần nhiều do giáo dục mà nên”

Việc giáo dục ở đây không đổ hết cho ngành giáo dục, mà có vai trò của cả gia đình, nhà trường và xã hội. Bất kỳ xã hội phát triển nào cũng có những vấn đề phức tạp cần giải quyết, trong đó không loại trừ các tác động tiêu cực của quá trình toàn cầu hóa về kinh tế, văn hóa…làm thay đổi nhận thức, thái độ, phong cách sống và lối cư xử của một bộ phận thanh thiếu niên theo hướng cực đoan, thái quá. Ngày càng nhiều bạn trẻ thích cuộc sống ảo trên mạng inte et, phiêu lưu vào thế giới thác loạn, lệch chuẩn văn hóa về ăn mặc, ứng xử…Việc cư xử như “xã hội đen” khi gặp những va chạm nhỏ trong cuộc sống, sinh hoạt của một bộ phận thanh thiếu niên diễn ra ngày càng nhiều, ngày càng dễ dàng như “chuyện thường ngày ở huyện”… làm cho dư luận xã hội bức xúc, các bậc phụ huynh, thầy cô giáo lo lắng, nhưng đáng lo ngại hơn là khi xảy ra một vụ việc đau lòng thì lại có không ít thanh thiếu niên tung hô, cổ xúy, thậm chí “phong thần” cho kẻ sát nhân…Pháp luật luôn nghiêm minh, sẽ trừng trị thích đáng những người phạm tội, nhưng xã hội, thầy cô, các bậc làm cha mẹ và những nạn nhân đáng thương thì đau đớn bao giờ mới nguôi!

Trong vô vàn giải pháp, chúng ta bắt đầu từ giải pháp nào cho hiệu quả nhất? Thiết nghĩ rất cần học lối giáo dục của cha ông ta ngày xưa. Việc dạy con bắt đầu trong gia đình và dạy từ lúc còn thơ, người lớn làm gương cho trẻ nhỏ trong rèn luyện đạo đức, bồi đắp tình yêu đất nước, con người, yêu lao động, sống có trách nhiệm; kính trọng ông bà, cha mẹ, thầy cô, bè bạn, xóm giềng; yêu quý và giữ gìn tài sản chung, yêu thương động vật, môi trường… Giáo dục ở nhà trường thì phải thực hiện đúng như câu khẩu hiệu “Tiên học lễ-hậu học văn”, coi việc đào tạo ra những công dân toàn diện hơn là tạo ra những cỗ máy tri thức vô tri vô giác, dễ trở thành người “vô cảm”; Trong đời sống xã hội thì lấy chuẩn mực đạo đức làm trọng như Bác Hồ đã dạy, biết rung động, thương cảm trước những mảnh đời bất hạnh, biết giúp đỡ đồng loại trong khó khăn, hoạn nạn…

Xã hội không thể văn minh hơn khi chỉ đo đếm bằng nền kinh tế phát triển, môi trường sống lý tưởng hay bằng số lượng những người giàu có, thành đạt, mà còn bằng sự tiến bộ thực sự trong cách mà con người cư xử với nhau. Xã hội chúng ta không thiếu những tấm gương thanh thiếu niên dũng cảm, hiếu nghĩa, giàu nghị lực, biết vươn lên trong cuộc sống để trở thành người có ích. Những mảng màu trong sáng, tươi đẹp, sống động đó chắc chắn sẽ lấn át những mảng tối, vốn chỉ nhỏ, khuất…Cuộc sống vốn dĩ tồn tại hai mặt tốt-xấu, nhưng chúng ta đang từng ngày đấu tranh để tiêu diệt, đẩy lùi cái xấu. Giáo dục thanh thiếu niên-những người trẻ biết yêu thương con người là việc không bao giờ muộn. Hãy để các em được thụ hưởng một cách đầy đủ tình yêu thương từ người lớn, được giáo dục cẩn thận để các em luôn biết yêu thương, quý trọng người khác và trở thành người có ích.

Hãy cùng hành động tích cực, để làm cho tình yêu thương-vốn dĩ sẵn có trong mỗi người mà không hề gây tốn kém-lan tỏa và đầy ắp trong mỗi trái tim./.

                    tregai@